પાણી ક્યારે, કેટલું અને કેવી રીતે પીવું જોઈએ? જાણો દરરોજ આટલું પાણી પીવું જાણો કેમ

પૃથ્વી પરના દરેક જીવ ને જીવિત રહેવા માટે પાણી ની ખુબજ આવશ્યકતા રહે છે જો કોઈ જીવને સતત પાણી વગર જીવવાનું કહેવામાં આવે તો તેના શરીર ના બધાજ અંગો ધીમે ધીમે કામ કરતા બંધ થઇ જાય છે. અને તે મૃત્યુ પામે છે. શરીરને સ્વસ્થ રાખવા માટે દરરોજ વધારે પાણી પીવું જોઈએ. પાણી આપણા સ્વાસ્થ્યની સાથે સાથે વાળ અને ત્વચા માટે પણ ખૂબ જ ફાયદાકારક છે. ડોક્ટરો પણ સલાહ આપે છે કે દરેક વ્યક્તિએ ભરપૂર માત્રામાં પાણી પીવું જોઈએ. શરીરમાં પાણીની માત્રા ઘટવાથી ઘણી બધી મુશ્કેલીઓ ઉત્પન્ન થાય છે. આ કારણથી શરીરમાં પાણી ઘટવા દેવું જોઈએ નહીં. શરીરમાંથી બેક્ટેરિયાને બહાર કાઢવા, કબજિયાતની સમસ્યાને દૂર કરવા અને લોહીના પ્રવાહને સામાન્ય રાખવા માટે જરૂરી માત્રામાં પાણી પીવું ખૂબ જ આવશ્યક છે. પરંતુ શરીરમાં પાણીની માત્રા વધી જાય તો તે આપણા માટે નુકશાનદાયક સાબિત થાય છે. વધારે પાણી પીવાથી હાયપોનેટ્રેમીયા નામની એક ગંભીર સમસ્યા થાય છે.

યૌગિક સંસ્કૃતિમાં જો તમે યોગ યોગી હોવ, તમે આંતરિક રૂપાંતરણના માર્ગમાં હોવ એટલે કે તમે તમારી સિસ્ટમને રૂપાંતરિત કરવા માંગો છો, તો તમારે એવું જ પાણી પીવું જોઉએ જેનું તાપમાન તમારા શરીરના તાપમાન કરતા ૪ કે ૫ ડિગ્રી ઉપર કે નીચે હોય.અમેરિકામાં લગભગ બધા લોકો ગ્લાસના ત્રણ ચતુર્થાસ ભાગ જેટલો બરફ લે છે, પછી તેમાં પાણી ઉમેરીને પીવે છે. શું પાણી પીવાની આ રીત સાચી છે? કદાચ આજે અમે બધાને જે કહેવા જઈ રહ્યા છીએ, તે અમુક લોકોને નહીં ગમે. પણ પાણી પીવાની આ સાચી રીત નથી.હાયપોનેટ્રેમિયા બીમારી એટલી ખતરનાક હોય છે કે તેનાથી વ્યક્તિ ગંભીર પણ થઇ શકે છે. આજે અમે તમને આ ખતરનાક બીમારીના લક્ષણો જણાવીશું. તેની સાથે સાથે અમે તમને જણાવીશું કે તમારે કેટલું પાણી પીવું જોઈએ જેનાથી શરીરને ફાયદો થાય.

જો આપણા શરીરનું સામાન્ય તાપમાન ૩૬ ડિગ્રી સેન્ટિગ્રેટ જેટલું હોય છે, તો તમારા માટે ક્યાં તો ૪૦ ડિગ્રી કે પછી ૩૨ ડિગ્રી તાપમાનનું પાણી પીવુ શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.લગભગ 13 વર્ષ પહેલા અમેરિકામાં પાણી પીવાની પ્રતિયોગિતાનું આયોજન કરવામાં આવેલું હતું. આ પ્રતિયોગિતામાં જેનીફર સ્ટ્રેન્જ નામની એક મહિલાએ પેશાબ કર્યા વગર લગભગ ત્રણ કલાક સુધી સતત પાણી પીવાનું ચાલુ રાખ્યું અને તેને જીવન ગુમાવ્યું પડ્યું હતું. આપણાં શરીર ના દરેક અંગને વ્યવસ્થિત રીતે કામ કરવા માટે પાણીની જરૂર પડે છે.વ્યક્તિને આખો દિવસ કોઈ પણ પ્રકારનો ખોરાક લીધા વગર રહી શકે છે.ત્યારબાદ પ્રતિયોગિતાના આયોજકને આવું આયોજન કરવા બદલ અને તે મહિલા માટે ગુનેગાર હોવાને કારણે 16.5 મિલિયન ડોલરનો દંડ લગાવવામાં આવ્યો હતો. ડોક્ટરી તપાસ દરમિયાન ખબર પડી કે વધારે પાણી પીવાને કારણે તે મહિલાને હાઈપોનેટ્રેમિયાની સમસ્યા થઈ હતી.

પાણી આરોગ્ય માટે જરુરી છે. પાણી પીવાથી શરીર સાફ અને સ્કીન હેલ્ધી રહે છે. આમ વિચારીને કેટલાક લોકો જરુરિયાત કરતા વધુ અને તરસ ન લાગે તો પણ પાણી પીતા રહે છે. જરુરિયાત કરતા વધુ પાણી પીવાથી મેદસ્વીતા પણ આવી શકે છે. સામાન્ય રીતે લોકો માને છે કે પાણી પીવાથી વજન ઘટે છે અને ફેટ બર્ન થાય છે. આ વાત સાચી પણ છે.સ્વાસ્થ્ય વિશેષજ્ઞોના જણાવ્યા અનુસાર લોહીમાં સોડિયમનું સ્તર ખૂબ જ ઓછું હોવાને કારણે હાયપોનેટ્રેમિયાની સમસ્યા થાય છે. આ બીમારી કિડની ફેઈલ થવાને કારણે અથવા તો વધારે પ્રમાણમાં પાણી કે દવાઓના સેવનને કારણે થાય છે. સોડિયમ ઇલેક્ટ્રોલાઇટ છે જે શરીરમાં પાણી અને અન્ય પદાર્થોના સ્તરને નિયંત્રણ કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા નિભાવે છે. લોહીમાં સોડિયમની માત્રા 135 mg થી ઓછી થવાને કારણે આ પ્રકારની સમસ્યાઓનું જોખમ વધે છે.

જો તમે ગૃહસ્થ હોવ અને તમને કોઈ જ્ઞાન મેળવવામાં કે રૂપાંતરણમાં રસ ના હોય, અને તમે ફક્ત તમારા બાળકો પતિ/પત્નીની સંભાળ લેવા જ ઇચ્છતા હોવ.એટલે કે તમે જે પણ ગ્રહણ કરો તે શરીરના તાપમાનની આસપાસનું જ ગ્રહણ કરો. કારણકે તમે વધારે તાપમાનના ફરક વાળું પાણી કે કોઈ પણ વસ્તુ ગ્રહણ કરો છો, તો તેનાથી તમારા શરીરની અંદરના પાણીના વર્તનમાં ફરક પડી જાય છે.પાણી આપણાં શરીર આટલું જરૂરી હોવાથી આપણે તેની સાથે જોડાયેલા નિયમોનું પાલન કરવું આવશ્યક થઈ છે.હાઈપોનેટ્રેમિયાની ગંભીર પરિસ્થિતિને કારણે વ્યક્તિ ગંભીર પણ થઇ શકે છે. જે લોકોને હાયપોનેટ્રેમિયાના લક્ષણો દેખાઈ રહ્યા હોય તેમણે તરત જ ડોક્ટરની પાસે જવું જોઈએ.

આપણુ વજન ત્યારે વધે છે જ્યારે શરીરમા ફેટ જમા થાય છે. જામેલા ફેટ સેલ્સમાં પાણીની માત્રા પણ હોય છે. આવા સંજોગોમાં જો તમે જરુર કરતા વધુ પાણી પીવો છો તો કિડની બધા પાણીને બહાર કાઢવામાં સક્ષમ હોતી નથી.તંદુરસ્ત જીવનશૈલી માટે સૌથી અગત્યની સલાહ એ છે કે વારંવાર પાણી પીવું. પાણી શરીર માટે ખૂબ મહત્વનું છે. પાણી શરીરમાંથી બધી ગંદકી દૂર કરવાનું પણ કામ કરે છે. અમેરિકાના પ્રખ્યાત ચિકિત્સક ડોક્ટર ઝેક બુશે કહ્યું છે કે, ‘પાણી એ એક ડીટરજન્ટ જેવું છે જે આપણા શરીરની સફાઇમાં કામ કરે છે. સ્નાયુઓમાં દુખાવો થવો, બેહોશ થઈ જવું, થાક લાગવો અને નબળાઈ આવવી, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થવી, મુંઝારો થવો અને ઉલટી થવી.

ઇલેક્ટ્રોલાઇટનું સ્તર ખૂબ ઓછું હોય છે જે મગજમાં ઘણી સમસ્યાઓ પેદા કરી શકે છે. ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સ પોટેશિયમ અને સોડિયમ જેવા ખનિજો છે જે કોષો વચ્ચે સંકેતોનું કામ કરે છે. મેયો ક્લિનિક મુજબ, જો તમારી ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સ ઓછી છે, તો તેઓ કોષોને સંકેત મોકલી શકશે નહીં અને આને કારણે સ્નાયુઓના તાણથી માંદગી સુધીની સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.પાણી શરીરમાં ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સનુ બેલેન્સ બગાડે છે. તેનાથી પાણી શરીરમાં જમા થઇ જાય છે અને તમારુ વજન વધી જાય છે. 24 કલાકમાં જ આ જમા થયેલુ પાણી શરીરમાંથી નીકળી જાય છે. જો તમને રોજ વધુ પાણી પીવાની આદત હોય તો તમને મેદસ્વીતાની સમસ્યા થઇ શકે છે.યુએસ નેશનલ એકેડમી ઓફ સાઈજેન્સ, એન્જિનિયરિંગ અને મેડિસનના કહેવા પ્રમાણે દરરોજ આટલા પ્રમાણમાં પ્રવાહી પદાર્થોનું સેવન કરી શકો છો. પુરુષો માટે- દરરોજ લગભગ 15.5 કપ એટલે કે 3.0 લિટર પ્રવાહી પદાર્થ મહિલાઓ માટે- દરરોજ લગભગ 11.5 કપ એટલે કે 2.5 લિટર પ્રવાહી પદાર્થ.

જરુરિયાત કરતા વધુ પાણી પીવાથી ઓવરહાઇડ્રેશનની સમસ્યા થઇ શકે છે. તેની સીધી અસર કિડની પર પડે છે. કિડની આપણા શરીરમાં પાણીને ફિલ્ટર કરવાનું કામ કરે છે. જો તમે રોજ વધુ માત્રામાં પાણી પીતા હો તો કિડની પર વધુ બોજ પડે છે. લાંબા સમયે કિડની ફેલ થવાનો ખતરો પણ રહે છે.આપેલી માત્રામાં પાણી અથવા અન્ય પ્રવાહી પદાર્થોનો તમે ઉપયોગ કરી શકો છો. પ્રવાહી પદાર્થોનો લગભગ 20 ટકા ભાગ સામાન્ય રીતે તમને ભોજન અને પાણી દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે. ડોક્ટરોના કહેવા પ્રમાણે તમારે તરસ લાગવા પર પાણી પીવું જોઈએ. વધારે પડતા પાણીના સેવનથી તમને નુકસાન થઇ શકે છે તેથી યોગ્ય માત્રામાં પાણી પીવું.જરુરિયાત કરતા વધુ પાણી પીવાથી ઓવરહાઇડ્રેશનની સમસ્યા થઇ શકે છે. તેની સીધી અસર કિડની પર પડે છે. કિડની આપણા શરીરમાં પાણીને ફિલ્ટર કરવાનું કામ કરે છે. જો તમે રોજ વધુ માત્રામાં પાણી પીતા હો તો કિડની પર વધુ બોજ પડે છે. લાંબા સમયે કિડની ફેલ થવાનો ખતરો પણ રહે છે.

સામાન્ય રીતે વધુ સોડિયમ અને ઓછા પોટેશિયમના સેવનથી વધુ તરસ લાગે છે. મીઠું સોડિયમમાંથી બનેલુ હોય છે તેથી વધુ મીઠુ ખાનાર લોકોને વધુ તરસ લાગે છે. મીઠુ સેલ્સમાંથી પાણીને બહાર કાઢે છે. આવા સંજોગોમાં જો તમે વધુ મીઠુ ખાવ છો તો તમારી કોશિકાઓ મગજને જલ્દી જલ્દી તરસ લાગવાના સંકેત મોકલવા લાગે છે.જો કિડનીને લાંબી તરસ હોય તો ખૂબ મહેનત કરવી પડે છે. નેશનલ કિડની ફાઉન્ડેશન અનુસાર, આ રીતે કિડનીને ઈજા થઈ શકે છે અને તમને કિડનીની બીમારી પણ થઈ શકે છે. શરીરમાં પાણીનો અભાવ પણ પથ્થરીની સમસ્યાઓનું કારણ બને છે. મેયો ક્લિનિક અનુસાર, જે લોકો ગરમ, સુકા હવામાનમાં જીવે છે અને જેઓ અન્ય કરતા વધારે પરસેવો કરે છે, તે લોકોમાં આ જોખમ વધુ જોવા મળે છે.

બાકીના શરીર પર પણ એની અસર થાય છે, પણ તે ધ્યાનમાં આવતું નથી. અને મગજમાં સોડિયમનું સ્તર નીચું જવાથી સોજો આવી જાય છે, તેનો અર્થ એ નથી કે તમારા મગજમાં વૃદ્ધિ થઈ રહી છે, પણ આ સોજો એ એક પ્રકારની બીમારી છે. તો પૂરતું સોડિયમ ના હોવાને કારણે મગજમાં પાણી વધારે પ્રવેશે છે,લોહી બનાવવા માટે શરીરને પ્રવાહીની જરૂર હોય છે. જ્યારે શરીરમાં પ્રવાહીનો અભાવ હોય છે, ત્યારે લોહીનું સ્તર પણ ઘટે છે. પ્રખ્યાત ડાયેટિશિયન સ્ટેફનસ્કી કહે છે, “શરીરમાં બ્લડપ્રેશર જાળવવા માટે પૂરતા પ્રવાહીની જરૂર પડે છે.” શરીરમાં પાણીના અભાવને લીધે, કોઈને હાયપોટેન્શન અથવા લો બ્લડ પ્રેશરની ફરિયાદ થઈ શકે છે અને આને કારણે તે વ્યક્તિ બેભાન પણ થઈ શકે છે.પાચન તંત્રને યોગ્ય રીતે કાર્ય કરવા માટે પૂરતા પ્રમાણમાં પાણીની જરૂર હોય છે. શરીરમાંથી માત્ર કચરો જ બહાર નીકળે છે અને પાચક શક્તિ તંદુરસ્ત રહે છે. સ્ટીફનસ્કી કહે છે, “શરીરમાં પ્રવાહીના અભાવથી શૌચક્રિયા પર અસર પડે છે.”પાણીનો અભાવ પણ ત્વચા પર સીધી અસર કરે છે.

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *